Voor de nieuwe editie trokken we de stad uit, de regio in! Het resultaat? Een heuse Bilthoven cityguide, met maar liefst 36 plekken waar je écht een keer geweest moet zijn. En we ontdekten al snel: Bilthoven heeft de allertofste horeca, winkels en speciaalzaken waar je een dag of zelfs een weekend mee kunt vullen.

De beste spots om te eten en drinken? Die verzamelden we alvast in dit artikel.

ZUSJE
In 2022 namen Jacqueline en Dion de Bilthovense vestiging van Zusje over. Twee jaar later volgde ook Utrecht. Samen ondernemen voelde volgens de twee logisch. “We hebben elf jaar samengewerkt in de horeca in Amstelveen. Uiteindelijk samen als manager. We merkten dat we gedreven genoeg zijn om een eigen onderneming te starten en de formule van Zusje is ons op het lijf geschreven.” En die formule is helder: Ongedwongen samen zijn en genieten van kleine, complete gerechtjes voor een vriendelijke, vaste prijs. “Wij beloven onze gasten een echt avondje uit in huiselijke sfeer, zonder te denken aan de tijd. In Zusje term ook wel een avond bourgondisch genieten genoemd.” Bij Zusje krijg je volgens de ondernemers alle tijd om te genieten en mag je een hoog serviceniveau verwachten. “Je bent de hele avond onze gast. Onze doelgroep komt voor een ontspannen avondje uit, zonder onaangename verrassingen. Dat bieden wij. Omdat je bij ons vooraf weet wat je moet betalen, kun je de hele avond heel ontspannen tafelen, nog een extra hapje nemen als je daar zin in hebt. We willen onze gasten echt een avondje-uit bezorgen met alle extra’s die daarbij horen. Wij denken dat dát is wat mensen tegenwoordig zoeken. Naar Zusje gaan is veel meer dan een hapje eten. Het eten is onderdeel van de avond, maar de focus ligt op de ambiance en het gezelschap. Dat is de juiste energie die wij in ons Zusje willen hebben.”

Zusje Bilthoven  | Zusje Utrecht                    
Vinkenplein 4       | Oudegracht 2
@tzusje

NORRA
Bij NORRA draait het om laagdrempelige casual fine dining in een stijlvolle en ontspannen setting. “Een plek waar je terechtkunt voor een uitgebreide lunch, een mooi menu of een uitgebreid à la carte diner, gecombineerd met een mooie wijnkaart en persoonlijke service.” Grégory en Lieke, ook bekend van Le Nord Bistrôt, brengen met NORRA dezelfde liefde voor gastronomie en gastvrijheid naar een eigentijdse locatie waar kwaliteit en sfeer hand in hand gaan. Grégory staat daarbij zelf in de keuken en zorgt samen met het team voor gerechten waarin smaak, kwaliteit en toegankelijkheid centraal staan. NORRA opende in 2025 en is inmiddels uitgegroeid tot een geliefde ontmoetingsplek in Bilthoven. De kaart combineert klassieke smaken met moderne invloeden, passend bij het toegankelijke karakter van het restaurant. Naast lunch en diner staat NORRA ook voor beleving. “Met
CLUB NORRA creëren we regelmatig sfeervolle avonden met DJ’s, entertainment en een levendige ambiance waar genieten, muziek en gastronomie samenkomen.”

NORRA
Emmaplein 10
@restaurantnorra

MIKA
“Bij MIKA kom je om te onthaasten en te vertragen. Natuurlijk voor de yoga, maar ook voor een lekkere lunch en het allerbeste kopje koffie.” Sabrina en Michael hebben met MIKA een uniek concept neergezet: een yogastudio en lunchroom onder één dak. “We hebben een prachtig terras, super goede specialty coffee, heerlijke broodjes en voedzame bowls. Bewust samengesteld, lokaal en biologisch waar het kan en altijd met een verhaal.” De combinatie yoga en horeca voelt voor het stel natuurlijk, ook al kom je het zelden tegen. “We staan voor echte ontmoetingen. Dat past ook bij mindfullness. Een kopje koffie drinken met iemand is een moment van verbinding. Yoga draait om verbinden met jezelf, en dat kan hier ook met anderen. Voor ons is die combinatie daarom zo vanzelfsprekend. We zien dat mensen vanuit de studio ook in de lunchroom blijven hangen. Napraten, elkaar écht leren kennen. Dat vinden we gaaf. In de stad rollen mensen vaak hun mat op en gaan naar huis. Hier is het anders, het gaat om bewustwording én beleving.” De yogastudio biedt een breed scala aan lessen: van Yin Yoga en Vinyasa Flow tot partner-, kinder- en zwangerschapsyoga. “Maar we werken ook met sound journeys en crystal bowl healings. Eigenlijk draait alles om je systeem tot rust te brengen en dat is zo belangrijk in deze tijd.”

MIKA
Emmaplein 20
@mikayogacoffee

WIJNHUIS ZUID
Wijnhuis Zuid is sinds 2016 gevestigd aan de Julianalaan en is een speciaalzaak op het gebied van wijn. De winkel heeft een bijzondere uitstraling en indeling welke gebaseerd is op het smaakprofiel. In 2023 nam Mario de winkel over. “Ik had in dat jaar de ambitie om wijnimporteur te worden en Wijnhuis Zuid paste heel goed bij deze ambitie. Ik run de winkel en de import samen met Yvonne Koop.” Naast het vertrouwde assortiment is Wijnhuis Zuid exclusief importeur van wijnen uit Oostenrijk, Spanje en Frankrijk. De focus ligt op de kleine wijnmakers met aandacht voor het terroir en op wijnen die een duidelijk signatuur hebben van de wijnmaker en de streek. “Daarnaast worden alle wijnhuizen, voordat de samenwerking start, bezocht zodat wij de beleving en het verhaal achter de wijnmakers kunnen overbrengen aan onze klanten. Persoonlijk heb ik een grote voorliefde voor de wijnregio’s Priorat/Montsant, Bourgogne en Bandol. Ik nodig iedereen uit om de wijnen uit deze regio te komen proeven in de winkel.” Naast alle ‘stille’ wijnen heeft Mario in 2025 de eerste wine-based spritz gemaakt van Verdejo en Vermouth, welke kant en klaar geleverd wordt. In flessen maar ook op fust voor de horeca, feesten en partijen. “En ook leuk, op vrijdag en zaterdag is het hier vanaf 15:00 uur Bites & Sip tijd!”

Wijnhuis Zuid 
Julianalaan 4
@wijnhuiszuidbilthoven

TOP’S EDELGEBAK
Sinds 1934 draait bij Top’s Edelgebak alles om passie, ambacht en kwaliteit. Wat begon als een traditionele banketbakkerij is uitgegroeid tot een modern familiebedrijf waar inmiddels de derde generatie aan het roer staat en de vierde generatie al enthousiast meewerkt. “Iedere dag zetten onze 46 vakkundige medewerkers zich met liefde voor het vak in om de mooiste en lekkerste producten te maken: van verfijnd gebak en taarten tot chocolade, hartige specialiteiten en ambachtelijk ijs.” Vanuit de winkels, bakkerij, chocolaterie en ijssalons in Bilthoven, Zeist en Soest, werkt het team dagelijks met eerlijke ingrediënten, creativiteit en vakmanschap. Al ruim 90 jaar staat Top’s Edelgebak voor genieten, kwaliteit en échte aandacht voor smaak.

Top’s Edelgebak
Julianalaan 6B
@topsedelgebak.topssecretijs

LA TERRAZZA
De vader van Pierre opende de deuren van La Terrazza in Bilthoven in 1992. Inmiddels is hij met pensioen en heeft de nieuwe generatie het stokje overgenomen, maar de visie is nog altijd onveranderd: lekker eten, een warm welkom en gezelligheid. Pierre groeide op in de zaak en liep als klein jongetje al tussen de tafels van La Terrazza. “In 2020 verhuisden we naar het huidige pand. Een mooie stap, nog wat groter en meer mogelijkheden om het restaurant te laten groeien en bezig te zijn met waar het voor ons om draait. Lekker eten en gezelligheid.” Bij la Terrazza wordt gewerkt met eerlijke producten, wordt het pizzadeeg nog altijd zelf gemaakt en is er volop ruimte voor jong talent. “En bovendien vinden we dat je voor goed eten niet de hoofdprijs hoeft te betalen.” En goed eten doe je bij La Terrazza zonder twijfel. Wat je absoluut moet proeven? “De Mafaldine. Verse pasta met truffel burrata en krokante parmaham. Heerlijk!”

La Terrazza
Vinkenplein 2
@laterrazza_bilthoven

RIGOLETTO
Koken deed Rigaz altijd al graag en veel. Volgens vrienden zou hij dat vaker ook buitenshuis moeten doen. Toen het pandje twee deuren naast zijn woning vrij kwam besloot hij die stap te zetten. “Ik had al een bedrijf waarmee ik olijven en olijfolie van eigen oogst importeer, en die verkoop ik nu in de winkel. Drie dagen in de week kook ik hier alles zelf, en daar geniet ik van. Gewoon goed, ouderwets, zonder toevoegingen. Ik kook veel recepten van mijn Griekse oma maar ook klassiekers. Ik doe nooit concessies en sta achter alles wat ik maak. Mensen komen voor de lasagne, die is echt bekend maar ook de gegrilde kippendijtjes zijn altijd goed. En natuurlijk de pinsa broodjes. We zijn een echte Mediterrane, huiselijke winkel waar alles homemade is.” Ook voor cadeautjes zoals die fantastische olijfolie, balsamico of nougat is Rigoletto populair. “De basis is huiselijk koken, maar dan in het groot. Hoog op smaak, en zonder toevoegingen.”

Rigoletto
Nachtegaallaan 16B
@rigolettodeli

DE BAKKERT
Nils verruilde in 2020 zijn corporate job voor zijn echte passie: brood bakken. Hij opende De Bakkert in Bilthoven. In diezelfde periode begon Frank thuis te experimenteren met bloem en water. Dat escaleerde zo positief dat hij in 2021 voor zichzelf begon met broodbrood.nl. In augustus 2023 besloten Nils en Frank hun krachten te bundelen om Utrecht en omgeving te voorzien van het allerlekkerste zuurdesembrood en patisserie. Hun gemene deler? Een enorme liefde voor lekker eten en mensen blij maken. “Onze nieuwe locatie in Deli Rigoletto voelt als een warm bad thuiskomen. Bilthoven is een geweldige plek. De buurt houdt van écht lekker eten en ondernemers met een verhaal. Wij willen meer zijn dan alleen een bakkerij: een plek waar iedereen zich welkom voelt, waar echt goede producten verkocht worden, die we from scratch zelf maken en waar altijd ruimte is voor een gezellig praatje.”

De Bakkert
Nachtegaallaan 16B
@de_bakkert

DE MOL DRANKENSPECIALIST
De winkel van Natad en zijn team aan de Nachtegaallaan is al jaren een begrip in Bilthoven en daarbuiten. En dat is niet zo gek, want wie hier binnenstapt merkt meteen dat het draait om persoonlijke aandacht, échte service en advies op maat. “We nemen de tijd voor je, denken mee en helpen je graag bij het vinden van de perfecte drank voor ieder moment.” Bij De Mol zijn ze gespecialiseerd in bijzondere dranken die passen bij elke gelegenheid: van een feestelijke borrel en een origineel cadeau tot een complete wijn‑spijsbeleving. Het assortiment wordt zorgvuldig samengesteld, met oog voor kwaliteit, karakter en het verhaal achter de fles. Het team van De Mol bezoekt regelmatig wijnhuizen. “We willen onze klanten écht mee kunnen nemen in de wereld van wijn. Door zelf de wijnhuizen te bezoeken blijven we niet alleen op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen, maar ervaren we ook met eigen ogen en smaakpapillen waar de wijnen vandaan komen. Recent brachten we bijvoorbeeld een bezoek aan de wijngaarden Serriger‑Würtzberg (met vooral Rotschiefer en Quarzit) en Serriger‑Herrenberg (Blau- en Grauschiefer). Beide behoren volledig tot de familie en zijn indrukwekkende stijl. Het zijn niet voor niets twee VDP Grosse Lagen, waar dus ook Grosses Gewächs (GG) geproduceerd mag worden. De rieslings die hier vandaan komen zijn werkelijk bijzonder: puur, verfijnd, mineraal en elk met een eigen karakter. Geen twee wijnen smaken hetzelfde, precies wat deze streek zo uniek maakt.” Ben je nieuwsgierig geworden en wil je meer weten, ga dan naar de winkel van De Mol Drankenspecialist.

De Mol Drankenspecialist
Nachtegaallaan 6A
@demoldranken

DIE WEINBAR
Wie Bilthoven centrum binnenkomt kan niet om deze zaak heen. Of eigenlijk juist wel, letterlijk. De naam verklapt het al; in deze winkel/wijnbar kun je terecht voor Duitstalige wijnen. Van bekende druiven, tot verrassende onontdekte gebieden. “Ik heb mijn hele leven in de horeca gewerkt, de hotelschool gedaan en altijd wel geweten dat ik iets voor mezelf wilde. Liefde voor wijn zat in de familie, en nadat ik twee jaar in Oostenrijk woonde voor mijn stage werd ik verliefd op hun wijnen.” Niet alleen de wijnen bevielen Marleen, ook de concepten. “Je ziet daar veel zaken die een winkel en wijnbar in een zijn. Ik vind dat zo’n logisch concept, maar je ziet het hier bijna niet. Dat leek me de leukste manier van ondernemen.” Na het behalen van haar wijn-diploma (WSET4) en de titel Weinakademikerin Oostenrijk ging ze op zoek naar een geschikte locatie. Het pand in Bilthoven was veel te groot maar toch is ze drie keer gaan kijken. “Ik was gewoon verliefd. Het licht, het terras, de locatie, in een dorp waar nog geen wijnbar zit.” Na een intensieve verbouwing opende Die Weinbar in juli 2024 haar deuren. “Kiezen voor alleen Duitstalig was een risico, want mensen kiezen al snel wijn die ze kennen. Dus hier hebben ze wat meer begeleiding nodig, en dat maakt mijn werk juist zo leuk. Je kunt mensen verrassen. Ze mogen veel proeven.” De reacties zijn goed en Marleen ontvangt al veel vaste gasten. “Dat lokale is leuk. Mensen leren kennen, weten wat ze lekker vinden en een praatje maken.” Uiteindelijk is de wereld van wijn volgens de verse ondernemer ook helemaal niet zo ingewikkeld. “Iedereen kan heel moeilijk doen over wijn en we kunnen een eindeloos verhaal ophangen, maar het belangrijkst is dat je het gewoon lekker vindt.”

Die Weinbar
Vinkenplein 1
@dieweinbarbilthoven

LOFT88
Na twee succesvolle vestigingen van Loft88 in Utrecht en IJsselstein openden Bas, Marije en Evelien begin 2025 hun deuren aan het Vinkenplein. “Tijdens de pandemie zijn we al gaan kijken en we waren eigenlijk meteen verliefd op de locatie, maar ja, de timing was lastig.” Het pand bleef volgens de drie altijd sluimeren, dus toen de makelaar opnieuw contact opnam gingen ze ervoor. Het pand en de buurt zijn volgens Bas belangrijk voor Loft 88. “Maar als we eenmaal een idee hebben zorgen we er gewoon voor dat het klopt. Marije en Evelien zijn er super goed in om zo’n concept te ontwikkelen. En zij blijven dat ook doen, ook als we eenmaal open zijn.” Wat dat concept dan is? “Een gezellige, ongedwongen plek om te eten en drinken. Loft88 heeft een beetje een beach vibe. Een soort urban oase. Met een heerlijk terras.” De sfeer van het restaurant is herkenbaar en typisch Loft88, maar toch verschillen de vestingen wel. “In Utrecht zitten we in een super monumentaal pand en dit is natuurlijk nieuwbouw. We zijn heel blij met Bilthoven. Het is een leuke plek met leuke mensen en een goede sfeer. De ondernemers om ons heen zijn gezellig en we hebben heel veel vaste gasten. Mensen uit de buurt, van de hockeyclub, ouders van jongens en meiden die bij ons werken. Dat is heel gezellig. En wat heel bijzonder is aan deze locatie is dat het super steady is. Het is hier elke dag van de week ongeveer even druk. Er is altijd wat te beleven, ook op maandagochtend. Dat maakt het dus gewoon een heel fijne plek om te zijn.”

Loft88
Vinkenplein 6
@restaurantloft88

GELATO E CAFFE BURANO
In 2020 kwam Friso met zijn Gelato Burano, na het succes van twee eerdere vestigingen, naar Bilthoven centrum. Inmiddels is de koffiesalon, met vijf vestigingen in de regio, een waar begrip. En dat is niet zo gek. Je komt hier namelijk niet alleen voor (heel erg lekker) ijs, maar ook voor écht goede koffie, huisgemaakte panini en zoetigheden. Dat Friso deze zaak begon was niet heel vanzelfsprekend. “Ik heb een achtergrond in horeca en ondernemerschap. Ik wist dus heel goed wat het betekende om ondernemer te zijn in een winkelgebied. Het maakte dat ik de ambitie had om met een eigentijds concept weer leven te brengen in dorpen of buurten waar winkels juist onder druk staan. Het werd Gelato e Caffe Burano.” Heb je dus zin in een echte affogato, ijskoffie of een goed gevulde hoorn met drie bollen ijs (bekroond met de Italiaanse Coppa d’Oro)? Zorg wel dat je op tijd want, want er staat gegarandeerd een rij.

Gelato e Caffe Burano
De Kwinkelier 61
@gelatoburano

BUBBLES & MORE
Toen Merel en haar moeder Jacqueline 20 jaar geleden begonnen met de brasserie zag Bilthoven er nog heel anders uit. En hun bedrijf ook. Gestart vanuit het gemis van een horecaplek waar je met kinderen kon eten hebben de dames inmiddels een waar imperium opgebouwd. Horeca, bakkerij, bloemen, catering, interieur en een hotel in het vooruitzicht. “We zijn altijd gaan ondernemen vanuit gevoel. Wat missen we? Wat zouden we zelf willen? We zien gewoon altijd kansen. Er zou nog veel meer kunnen hoor!” Een jaar of tien geleden stonden de ondernemers volgens Merel op een tweesprong. “Horeca moet je zo’n beetje om de zeven jaar vernieuwen om relevant te blijven. De brasserie bestond tien jaar en het was ook de tijd dat de Kwinkelier verbouwd werd. We wisten toen: of we stoppen of we gaan er vol voor.” Het werd het laatste. Alles werd vanaf dat moment zelf gemaakt. “We namen bakkers in dienst, besloten alles zelf te gaan doen. Toen de bij de brasserie aansluitende panden beschikbaar kwamen hebben we de gok gewaagd. We hebben echte vakmensen ingehuurd en we zijn gewoon begonnen.” De bakkerij, home-winkel en bloemen gingen in november 2019 allemaal tegelijk open. “Als je zo hard groeit moet je ook anders gaan ondernemen. Je gaat veel meer uitbesteden maar daardoor wordt het hele management ook veel moeilijker. Maar het feit dat we groeien is natuurlijk heel tof. Daar past het hotel waar we mee bezig zijn ook goed tussen. Het concept als geheel klopt. We willen een echt boetiekhotel realiseren, met elf kamers. Op dit moment hebben we vier B&B kamers, die zitten altijd vol. We proberen altijd te ondernemen vanuit wat we kunnen, en we zitten hier heel fijn. Bilthoven is nu wel op haar mooist en het wordt nog beter!”

Bubbles and more
Vinkenlaan 25
@bubblesandmorebilthoven

SIL’S KADO & KOFFIE
Na een marketingcarrière bij grote bedrijven maakte Sylvia haar langgekoesterde ondernemersdroom vorig jaar waar met Sil’s. De conceptstore is een koffiebar en winkel in één. “Écht goede koffie, bijzondere thee, verse sapjes, frappé’s en smoothies. Maar ook een dagelijks wisselende selectie van huisgemaakte taarten en een gloednieuwe lunchkaart met naast kaneelbroodjes, verse croissants en tosti’s gemaakt met zuurdesem brood, ook wekelijks wisselende homemade soepen en salades. Alles vers, lekker en ambachtelijk – zonder fratsen.” In de winkel komen al Sylvia’s passies samen: liefde voor koffie, mooie spullen en kunst. “Ik geniet het allermeest van het contact met klanten en leveranciers.  Het is echt een verrijking. We verkopen enkel producten van (kleinere) Nederlandse merken en designers in een persoonlijke, warme en minimalistische sfeer.”

Sil’s Kado & Koffie
De Kwinkelier 8
@silskado_koffie

HOOFT KAAS DELICATESSE
Nadat Arjen jarenlang veel avonden en weekenden werkte met zijn foodtruck en rondvaartboot, besloot hij dat het anders moest. ‘Ik hielp mijn maatje Bart regelmatig in zijn winkel Hooft in Utrecht. Dat beviel me en het concept klopt.” Arjen verkocht de boel en startte (met toestemming van de familie Hooft), Hooft Delicatesse in de Kwinkelier. “Ik vind het belangrijk dat er veel keuze is in kaas. Veel kaaswinkels hebben een beperkte collectie in buitenlandse kazen. Wij niet. Ik heb nog geen winkel gezien die meer soorten heeft liggen dan wij. Dat is ook onze kracht.” Dankzij een hele leuke leverancier kan Arjen naar eigen zeggen bijna overal aankomen. Na de zomervakantie komen mensen soms met een specifiek kaasje dat ze ergens hebben gegeten. Ik probeer daar dan aan te komen. Dat is een gok en soms blijft het liggen, maar vaak is het een schot in de roos.” Blij met zijn overstap én de keus voor Bilthoven is hij absoluut. “Het winkelcentrum is bijna af en wordt alleen maar beter.”

HOOFT Kaas Delicatesse
De Kwinkelier 50A
@hooftbilthoven

VAN SCHIE KEURSLAGER
De winkel van Marieke en Charles bestaat al even. Eind jaren ’60 begonnen haar schoonouders de slagerij in Overvecht, en later aan de Planetenbaan. In 2010 nam het stel het over en in 2020 verhuisden ze naar de Kwinkelier. “Charles werkte al langer in de winkel, ik ben op een gegeven moment de maandagen gaan werken. Ik was stewardess, dus iets heel anders. Mijn man heeft ook iets heel anders gestudeerd maar wilde ook wel graag iets voor zichzelf. Toen is hij toch de slagersvakopleiding gaan doen en bij zijn vader gaan werken.” Dat het echtpaar het ondernemen samen wilde aanpakken was altijd duidelijk. “De Van Schie’s zijn ondernemers in hart en nieren. Ik niet, dus ik moest daar even aan wennen. Maar inmiddels doen we het ook met het gezin. Onze meiden werken op zaterdag en onze zoon heeft ook altijd in de winkel gewerkt. De plek hier is fantastisch. Je hoort echt bij een centrum, en alles is open. Van Schie doet veel lunches voor bedrijven, kant en klaar maaltijden en belegde broodjes. Maar onze bestsellers zijn de grill- en metworst. Volgens veel mensen hebben we de beste. Ook maken we veel vleeswaren zelf en is al ons vlees lokaal, met respect voor de dieren.”

Keurslager Van Schie
Kwinkelier 50
vanschie.keurslager.nl

EKOPLAZA
Schrik je ook steeds weer als je leest wat er allemaal in ons eten wordt gevonden aan chemische bestrijdingsmiddelen? Als je hoort dat PFAS eigenlijk overal in zit? Jan Peter en zijn team zien steeds meer mensen in hun winkel die er klaar mee zijn, en gaat voor echt volwaardig eten. Geproduceerd zonder kunstmest en chemische bestrijdingsmiddelen. “Er zijn rondom onze voeding allerlei keurmerken die het beste beloven. Producten met een ‘nutriscore’, vlees met sterren. Maar feitelijk is ‘biologisch’ het enige keurmerk dat wettelijk is vastgelegd en waar door de NVWA streng op wordt gecontroleerd.” Waar bij diverse grootgrutters een groeiend assortiment aan biologische producten wordt aangeboden zijn bij Ekoplaza gewoon alle producten 100 procent biologisch. “Dus je hoeft niet steeds de verpakking te checken want alles is echt biologisch. Heerlijk toch, onbezorgd gezond en volwaardig smaakvol eten kopen waarvan je zeker weet dat er niks in zit wat je liever niet zou willen. Dagelijks vers geleverd!” In Bilthoven gaat het team nog een stapje verder dan alleen biologische producten aanbieden. Jan Peter verkoopt in zijn winkel namelijk ook voedsel van lokale producenten die hij persoonlijk kent. “Plekken waar je zelf langs kunt fietsen om het bedrijf te zien. We hebben bijvoorbeeld groenten van Luuk, ofwel Tuinderij Eyckenstein. ‘s Morgens vroeg raapstelen geoogst, om een uur of tien supervers in de winkel. Of brood van René, ofwel de Veldkeuken en kaas van Remeker in Lunteren.” Maar het belangrijkste is misschien wel de sfeer in de winkel.

Ekoplaza Bilthoven
Julianalaan 35
@ekoplazabilthoven

BAKKERIJ KRIJGER
Wie bij Bakkerij Krijger binnenstapt begeeft zich in een moderne winkel met een rijke geschiedenis. En dat voel je. Het familiebedrijf kwam dankzij de ouders van Nanda in 1968 naar Bilthoven. “De ouders van mijn moeder hadden al een bakkerij in Maasland en mijn vader begon rond 1960 in het vak. Uiteindelijk kwam mijn moeder erbij en later zijn ze naar Bilthoven gekomen.” Als jong meisje stond Nanda al bij haar ouders in de winkel en in 1994 nam ze het bedrijf over met haar man. Een echt familiebedrijf is het nog steeds. “Mijn man draait met twee andere bakkers de broodkant en mijn twee broers met twee werknemers de banketkant.” En de spullen? Die zijn gewoon vers en heel erg goed. “Voor de Honoree taart van mijn broer komen mensen van ver, net als voor de koffiebroodjes die we nog steeds maken zoals mijn vader ze bedacht.” Ook de kaasbolletjes naar recept van
haar vader zijn volgens Nanda uniek. “Die zijn zo populair, daar komen we denk ik nooit meer vanaf.”

Bakkerij Krijger
Julianalaan 40

KWALITARIA
Toen Trinh Luu vijftien jaar geleden met haar gezin naar Bilthoven kwam had ze nog nooit van het dorp gehoord. “We hadden een Chinees restaurant in Ridderkerk en wilden wat anders. Na het rondkijken zagen we deze zaak te koop staan. Toen we Bilthoven binnenreden dacht ik meteen ‘wow, wat een mooie plek’.” Met haar man en twee kids van toen 10 en 13 sprong ze in het diepe. En met succes. “Het bevalt ons zo goed. Ik blijf hier tot ik niet meer kan. Ik ga nergens anders meer beginnen.” Het concept van Kwalitaria focust op duurzaamheid, iets wat veel mensen misschien niet weten. “We hebben 100% plasticvrij verpakkingen, gemaakt van zeewier, en we werken met specials met seizoensproducten.” Veel vaste gasten komen dan ook speciaal voor de wisselende specials. “Maar we hebben ook gewoon echt de allerlekkerste patat.”

Kwalitaria
Julianalaan 55
@kwalitaria.bilthoven

LE NORD BISTRÔT
Aan de rand van Bilthoven, midden in het groen en gevestigd in een karaktervolle boerderij uit 1885, ligt Le Nord Bistrôt. Een plek waar gastronomie, gastvrijheid en de charme van een moderne Franse bistrôt samenkomen. Sinds 2015 wordt Le Nord Bistrôt geleid door Fransman Grégory en Lieke. Hun liefde voor de Franse keuken, gastvrijheid en kwaliteit vormt de basis van het restaurant. De keuken combineert klassieke Franse bistrôtgerechten met moderne invloeden en seizoensproducten. Denk aan steak tartare, escargots, poulet en mooie steaks, begeleid door goede wijnen en persoonlijke service. “Van lange lunches tot sfeervolle diners: alles draait hier om ontspannen genieten in een warme ambiance.” Wat Le Nord Bistrôt bijzonder maakt, is de combinatie van de historische locatie, persoonlijke service en een ongedwongen sfeer waar gasten zich direct thuis voelen. Een plek om even aan de drukte te ontsnappen en uitgebreid te genieten van lunch tot lange avonden aan tafel.

Le Nord Bistrôt
Soestdijkseweg Noord 492
@bistrotlenord

Het bericht Bilthoven centrum – eten en drinken verscheen eerst op UTRG magazine.

Anke van den Bos – Lichtpuntjes spotten
Ken je dat? Alles om je heen voelt grauw. Kleurloos. Zwart. Je beste vriend pept je op met: ‘Gewoon positief denken.’ En jij denkt alleen maar: als het zo simpel was, had ik dat állang gedaan.

Soms is het leven gewoon sh*t (Pardon my French). Je lijf laat je in de steek. Iemand die je lief is, valt weg. Een relatie spat uit elkaar. Een kinderwens blijft onvervuld. Of misschien is er geen reden. Alleen dat knagende gevoel dat iets mist. Ik ken het. De helft van mijn leven vocht ik tegen mijn lijf door Pfeiffer en Lyme. En toen mijn hoofd zich vulde met een donkere wolk, werd het zwaar. Echt zwaar.

“Ik kreeg aanvallen waarbij ik niets meer kon. Bewegen, praten, het lukte niet meer ” Vanaf haar elfde was Anke ziek, o.a. door Pfeiffer en Lyme. Jarenlang ging ze door op wilskracht, tot haar lichaam niet meer kon. “Ik besefte: ik kan niet wachten tot ik beter word. Ik weet niet of dit ooit mogelijk is. Ik moet geluk vinden, juist nu het moeilijk is.” Ze herinnert zich nog goed een oudejaarsavond, toen ze begin twintig was. “Ik kon niet slapen van de pijn, maar ook niet uit bed komen.” En het enige dat ik herinnerde van het jaar was pijn. Mijn moeder kwam om middernacht binnen met de hond en gaf mij een knuffel. Dít, dacht ik, is een lichtpuntje.” Ze begon deze lichtpuntjes op te schrijven, om ze niet te vergeten. Een jaar later had ze – totaal onverwachts – 1.001 briefjes. “Ik voelde mij zóveel beter. Ja, ik was nog steeds ziek. Maar naast de pijn herinnerde ik mij ook al die lichtpuntjes.”

Nu is Anke niet meer doodziek, maar ziek gelukkig. Haar debuut is een praktisch boek om geluk te vinden in moeilijke tijden. Met kleine stappen, opdrachten en ook wat flauwe grapjes. “Lachen door de tranen heen helpt”, zegt Anke. Haar verhaal vormt de rode draad. “Ik wilde niet alléén mijn verhaal vertellen, maar juist anderen die het nu moeilijk hebben, steun, hoop en herkenning geven. Ik neem je mee uit het donker. Niet door te wachten tot het lichter wordt, maar door het zélf te vinden. Ik deel verhalen, praktische tips en inzichten van experts. Geen zweverige praat. Geen stoffige theorie, maar kleine stappen die helpen als geluk allesbehalve vanzelfsprekend voelt. Er is altijd licht te spotten.”

Lichtpuntjes spotten is uitgegeven door Palmslag en verkrijgbaar via de (online) boekhandel.

@ankevandenbos

Scherp onscherp – Fenna Riethof
Scherp onscherp is de debuutroman van de Utrechtse Fenna. Het is een literaire pageturner over de 33-jarige Louise die tijdens een roadtrip in de VS haar vriend in de steek laat. Ze trekt op met een vreemde, die er eigenzinnige denkbeelden op nahoudt. Terwijl ze dieper in de problemen raakt, hoopt ze op een bericht van haar beste vriendin, die haar al zeven maanden negeert. Een sprankelend verhaal over verlangen naar helder inzicht, vriendschap en complotten. Tragikomisch als het echte leven.

Scherp Onscherp is uitgegeven door Ambo|Anthos en onder andere verkrijgbaar bij de (online) boekhandel.

Gran Paradiso – Josine Pieters
Josine voelt zich nergens zo thuis als in de bergen. Na het uitkomen van haar debuutroman Monte di Neve in 2025, is ze nu terug met Gran Paradiso. Dit verhaal speelt zich af in een Italiaanse berghut in de jaren negentig: de tijd van grunge, houthakkershemden en metershoge eeuwige sneeuw op de bergen. Eva keert terug naar een afgelegen bergdorp om te werken in een berghut. Daar gaat ze met Julia, dochter van de huttenbaas, op in het onopgeloste mysterie rond de verdwijning van Julia’s moeder. Dan duikt Roel op, gevierd topklimmer en Paola’s vroegere klimpartner. Zijn heldenstatus blijkt niet zo onaantastbaar als hij zelf beweert.

Gran Paradiso is uitgegeven door Ambo|Anthos en onder andere verkrijgbaar bij de (online) boekhandel.

Het verbetertraject – Marjon Wiendels
Ruth is neurodivergent en zit middenin de overgang, terwijl ze tegelijk mantelzorgt, rouwt en verbouwt. Net op dat moment drijft de coronalockdown ook nog een wig tussen haar en haar twee beste vrienden. Haar nieuwe chef, vrouwonvriendelijk en met een broos ego, maakt het haar op het werk steeds moeilijker. Ruth vecht eerst met waardigheid voor haar baan, daarna met draaien en paaien. Het machtsmisbruik legt oude wonden uit haar jeugd weer open en ze belandt diep in de put, maar ze krabbelt met hulp van anderen weer overeind.

Het verbetertraject is het tweede boek van Marjon, na haar debuut Sappelen. Het is genomineerd voor de Hans Vervoort-prijs en de Literaire Parel en is verkrijgbaar bij de (online) boekhandel.

Roos de Utrechtse detectivepoes – Lisa de Bije
In Utrecht wonen duizenden katten en poezen. Roos is er één van, al is ze verre van een gewone poes. Ze is dé detectivepoes van de stad en lost alle grote raadsels en mysteries op. In vijf hoofdstukken trekt ze samen met haar dierenvrienden door de Utrechtse straten en laat ze jonge lezers zien dat samenwerken elk raadsel oplosbaar maakt. Schrijfster Lisa (1994) groeide op in de Utrechtse binnenstad, waar ze nog steeds woont. Geïnspireerd door de stad en haar nieuwsgierige poes schreef ze haar eerste kinderboek, vol verwondering en Utrechtse charme. De illustraties zijn gemaakt door Anita Farkas.

Roos de Utrechtse detectivepoes is uitgegeven door Boekscout en te bestellen bij de (online) boekhandel. Het boek is geschikt voor kinderen vanaf ongeveer vijf jaar.

Tekst: Kylie Fletcher

Het bericht UTRG tipt: boeken van Utrechtse bodem verscheen eerst op UTRG magazine.

De kunstwerken reageren op jouw bewegingen, ademhaling of creativiteit. Sommige installaties hebben jouw hulp nodig om tot leven te komen, andere dagen je uit om anders te kijken. Spelen en ontdekken staan centraal. Het resultaat? Een ervaring waarin jij als bezoeker centraal staat.

Druktemakers is te zien tot en met 15 oktober.

Museum IJsselstein
Walkade 2-4, IJsselstein
museumijsselstein.nl
@museumijsselstein

Het bericht De Druktemakers nemen Museum IJsselstein over verscheen eerst op UTRG magazine.

Als Utrechters hebben we één probleem: we vergeten soms hoe mooi de omgeving van onze stad eigenlijk is. Want op nog geen half uur fietsen van de Dom sta je ineens tussen de landgoederen, boerderijwinkels en kastelen. Je verruilt de drukte van de binnenstad voor slingerende fietspaden en groene paadjes, waardoor je vakantiegevoel meteen aanwezig is. En het mooiste? Je hoeft niet uren in de auto te zitten of eindeloos te zoeken naar een parkeerplek. 

De leukste stops op je fietsroute
Voor deze fietsroute gingen we vanaf Utrecht, via de Bilt, naar Zeist en via Bunnik weer terug naar het centrum van Utrecht. Een route van zo’n 25-30 km gemeten vanaf De Dom. Maar je kunt er natuurlijk je eigen draai aan geven. Aan de hand van vijf stops, fiets je heerlijk door de natuur, langs unieke landgoederen en knusse boerderijwinkels.

Stop 1: Landgoed Oostbroek – De Bilt
Een absolute verborgen parel, op slechts 20 minuten fietsen vanaf het centrum. Dit landgoed heeft de perfecte combinatie tussen bos, imposante tuinen en mooie natuur. Extra leuk: er is een gezellige streekwinkel met lokale producten, sapjes en koffie.

Stop 2: Slot Zeist – Zeist
Een stop bij Slot Zeist mag zeker niet ontbreken als je van historie en cultuur houdt. Het Slot zelf is alleen van binnen te bekijken tijdens een rondleiding, maar rondom het Slot, in de Slottuin en bij de horeca in de Orangerie kijk je je ogen uit.

Stop 3: Klarenbeek Seizoensfruit – Bunnik
Tijdens je route kom je regelmatig knusse boerderijwinkels, zuiveltaps of streekwinkels tegen. Wij maakten een stop bij Klarenbeek Seizoensfruit. Hier kun je (in het seizoen) terecht voor verse asperges, zomerfruit en streekproducten voor thuis. Toe aan pauze? Plof neer op het terras voor een vers kopje aspergesoep of schepijs met vers fruit.

Stop 4: Amelisweerd – Bunnik
Misschien wel het bekendste stukje natuur rondom Utrecht: Amelisweerd. Je vergeet bijna dat de binnenstad op nog geen kwartiertje afstand ligt. Je rijdt langs oude bomen, kronkelende paadjes en de Kromme Rijn. Stap vooral even lekker af voor een stop bij de Veldkeuken of Theehuis Rhijnauwen.

Stop 5: De Domtoren
Na zo’n 25 à 30 kilometer fietsen kom je weer uit bij de Domtoren. Juist na een dag vol groen, kijk je toch weer anders naar onze stad. Hét bewijs dat je voor het vakantiegevoel helemaal niet ver hoeft te reizen.

Binnen no-time de natuur in
Voor deze route stapten we op de gloednieuwe ADO Air E-bikes. Op deze elektrische vouwfietsen waren we binnen no-time de stad uit en in het groen. De fietsen komen in verschillende uitvoeringen, maar wij testten de ADO Air 20s en de Air Carbon uit.

De ADO Air 20S is een fijne allround fiets: licht, comfortabel en makkelijk in gebruik. De trapondersteuning voelt heel natuurlijk aan, waardoor het voelt alsof je de heel rit flinke meewind hebt. Ideaal als je graag de fiets pakt naar werk, om mee te nemen in de trein of als je lekker op pad wilt rondom Utrecht. 

De ADO Air Carbon Ultra is de luxere variant. Deze fiets is nóg lichter (max 12kg!), waardoor je hem makkelijk optilt, meeneemt of opbergt. Dat maakt de fiets perfect voor mensen die veel onderweg zijn, weinig opbergruimte hebben of hun fiets bijvoorbeeld mee willen nemen in de trein of op vakantie.

De fietsen hebben beiden een rijbereik van 100 kilometer, waardoor we echt het gevoel hadden dat we zonder al te veel planning op pad konden en gewoon konden stoppen waar we wilden.

Zelf ook uitproberen?
Ben je benieuwd hoe het is om zelf op pad te gaan met de ADO Air e-bikes? Op 20 en 21 juni organiseert Koopjefatbike in De Bilt speciale testdagen waarbij je de fietsen zelf kunt uitproberen. Uiteraard zijn de experts van ADO ook aanwezig om je te adviseren en wordt je ontvangen met een lekker hapje en drankje. Meer info over de testdagen lees je via hun website en social media.

Tekst: Robin den Besten

Koopjefatbike
Kapelweg 2, De Bilt

koopjefatbike.nl
@koopjefatbike.nl

Het bericht De mooiste fietsroutes rondom Utrecht verscheen eerst op UTRG magazine.

Dit was het startpunt van Domzeep. Een zeep waarin ambacht, historie en liefde voor de stad samenkomen. In samenwerking met Werfzeep ontwikkelde Zepig een natuurlijke hand- en lichaamszeep die volledig in Utrecht wordt geproduceerd. Van receptuur tot wikkel: alles ademt Utrecht. Domzeep bevat uitsluitend natuurlijke ingrediënten, zonder synthetische toevoegingen en wordt plasticvrij verpakt. De zepen worden op traditionele wijze gemaakt en met de hand gesneden, wat ieder stuk een eigen karakter geeft. Daarmee sluit Domzeep naadloos aan bij de groeiende behoefte aan duurzame, eerlijke en transparante verzorgingsproducten. Voor de geur lieten de makers zich inspireren door de Pandhof bij de Domtoren. Deze historische kloostertuin, ooit gebruikt voor het verbouwen van bloemen en kruiden, vormt nog altijd een groene oase in de binnenstad. Die eeuwenoude sfeer vertaalt zich in een frisse, bloemige en kruidige geurcompositie die zowel rustgevend als karaktervol is en subtiel verwijst naar het groene hart van de Domstad.

van kloostertuin tot badkamer

Domzeep is daarmee meer dan een verzorgingsproduct. Het is een ode aan Utrecht, aan ambacht en aan lokaal ondernemerschap. Met deze zeep brengt Zepig een tastbaar stukje Domstad naar de badkamer, voor iedereen die bewust kiest voor natuurlijke verzorging met een verhaal.

Domzeep is verkrijgbaar bij Zepig aan de Donkerstraat 26 en via geselecteerde duurzame winkels in de regio.

Domzeep
domzeep.nl
zepig.nl

Het bericht Utrecht’s eigen Domzeep verscheen eerst op UTRG magazine.

Dat het park er zo mooi bij ligt, is mede de verdienste van ontwerper Adriaan Geuze, die het park vormgaf als een samenstelling van heel verschillende parkelementen. Het wordt bijeengehouden door Het Lint: een pad van in totaal acht kilometer, exclusief een verbinding van twee kilometer rond Castellum Hoge Woerd. Het park kent twee delen: de Binnenhof, ingericht met tuinen en structuur, en de Buitenhof, waar de natuur meer haar gang gaat.

Zonder vrijwilligers geen park
“Maar wat het park echt bijzonder maakt, zijn de vrijwilligers”, zegt Marieke Schurink, communicatieadviseur Máximapark vanuit de gemeente Utrecht. “Vanaf het begin zijn bewoners betrokken geweest bij het ontwerp. In grote getalen. Ieder zorgt voor een eigen stukje van het park. Daardoor zijn er echt mensen met hart voor het park die erin werken en die ook zichtbaar aanwezig zijn.” De gemeente Utrecht heeft bewust gekozen om bewoners niet alleen te laten meedoen, maar ook mee te laten denken en beslissen. Het parkberaad brengt de verschillende vrijwilligersgroepen samen op een vroeg moment en op hoog niveau. Daar worden ontwikkelingen in het park besproken en keuzes gemaakt.

De vrijwilligersgroepen zijn divers: van de Vrienden van het Máximapark en de Vlinderhof-vrijwilligers tot Landschapsbeheer Vleuten-De Meern, de Japanhof en de Druivengaard. Zelfs het Leger des Heils draagt bij. In totaal zijn dat zo’n driehonderd mensen. De Vlinderhof is misschien wel het meest bijzondere voorbeeld: volledig opgezet door een bewoner, ontworpen door de internationaal gerenommeerde tuinarchitect Piet Oudolf en onderhouden door een groep van zo’n zestig vrijwilligers. Er zijn mensen die allang uit de wijk zijn vertrokken, maar nog steeds terugkomen. Tot slot zijn er de schaaktafels. In het park staan de eerste openbare schaaktafels van Nederland, bedacht door Jesús Medina Molina en zo ontworpen dat zelfs mensen in een rolstoel kunnen aanschuiven om te spelen.

Hoe diep de verbondenheid kan gaan, illustreert het verhaal van Henk Veldhuizen. Hij was vanaf het begin als vrijwilliger betrokken, zelfs ontwerper Adriaan Geuze nam zijn ideeën en suggesties voor het park serieus. Hij bleef zijn hele leven verbonden met het park, tot hij onlangs op 91-jarige leeftijd overleed. Marieke vertelt: “Henk was onlosmakelijk verbonden met het park en alles waar het voor staat: betrokkenheid, natuur, zorg en gemeenschap. Elke week was hij te vinden bij de vrijwilligers, altijd met aandacht voor de mensen om hem heen. Hij was een verbinder, een verhalenverteller en iemand die anderen wist te inspireren. Als vrijwilliger was hij vooral degene die de reparaties aan apparatuur en bijvoorbeeld het trekpontje deed. In 2024 ontving Henk de Speld van de Stad Utrecht: een erkenning voor alles wat hij voor het park en de gemeenschap heeft betekend. Zijn nalatenschap leeft voort in het park en in de herinneringen van iedereen die hem heeft gekend. Tot op de laatste dag was hij vrijwilliger. Dankzij zijn inzet en vasthoudendheid bleef onder andere het Gat van Serton behouden, een plek die voor veel bezoekers bijzondere herinneringen draagt. In dit kleine meertje leerden kinderen zwemmen en hij vond het belangrijk dat dit deel van het park zou blijven bestaan.”

Henk’s verhaal raakt aan iets wezenlijks: een park is geen infrastructuur, maar een gemeenschap. Dat gevoel hoor je ook in de woorden van Marieke. “Het Máximapark bestaat niet zonder vrijwilligers. Het verhaal van Henk is een mooi voorbeeld, maar er zijn nog veel meer verhalen van mensen die met hart voor het park werken.” En misschien is dat wel de mooiste definitie: een park is een plek die mensen vormt en die mensen vormgeven. Als communicatie-adviseur doet Marieke, vanuit de gemeente, haar werk nadrukkelijk samen met verschillende vrijwilligers. Maar de uitdaging groeit. “We hebben nieuwe aanwas nodig. De vrijwilligersgroepen vergrijzen, vooral in het groen, terwijl de vraag naar rondleidingen juist toeneemt. Wie zichzelf herkent in de woorden: ‘Ik gebruik dit park als mijn achtertuin en wil iets terugdoen’, is van harte welkom om zich aan te melden als vrijwilliger. Stuur een mail naar info@maximapark.nl”

Máximapark in de bios!
Ruim 3.500 bezoekers hebben de bioscoopfilm ‘Máximapark – van glastuinbouw naar levend landschap’ van filmmaker Hans den Hartog al gezien. De film laat de 25-jarige transformatie van het park zien: van een gebied vol kassen naar een ecologisch gevarieerd stadspark. Hans is zelf geboren en getogen in Vleuten en heeft het park uit de klei zien ontstaan. Als tiener deed hij vakantiewerk bij diverse tuinders en hij kent de geschiedenis van de glastuinbouw van binnenuit. Hij vertelt: “Die voorgeschiedenis kennen de meeste nieuwe bewoners helemaal niet. Ze weten ook weinig van de verborgen schatten uit de Romeinse- en Vikingtijd die in de bodem liggen.”

Het idee voor de film ontstond kort na corona, toen hij een paar reeën zag lopen bij de Thematervelden. Later hoorde hij dat ze ook gesignaleerd waren in het Máximapark. Wat volgde was een andere manier van kijken. Naast de flora en fauna die in nog geen 25 jaar is ontstaan, de architectuur van Adriaan Geuze, de kunstwerken en de meer dan honderd vrijwilligers die actief zijn in het park: er waren genoeg ingrediënten voor een zeer diverse film. “Het park betekent voor mij rust en ruimte. Ik wandel en fiets er elke dag doorheen. Ik voel de seizoenen en geniet van de rijkdom aan vogels. Het gezang van de cetti’s zanger, een blauwe flits van een ijsvogel, de lach van een groene specht. Daar kan ik echt gelukkig van worden. En uiteraard de verscheidenheid: de Japanse tuin, de Vlinderhof, de parkpergola, het meer natuurlijke Buitenhof.” Zijn persoonlijke missie is om mensen bewust(er) te maken van hun eigen omgeving. “In het kennen groeit het koesteren.” De film biedt inzicht in de geschiedenis, natuur, architectuur en de kunstwerken, waaronder een landschapskunstwerk met originele ornamenten van de Dom. Hans is trots op de cinematografie: de film is echt voor de bioscoop gemaakt. Samen met natuurfilmer Jeffrey van Houten werden met speciale zoomlenzen melkende mieren en nachtvlinders gefilmd. Ook de ijsvogel, een sperwernest en de ontspannen gesprekken met parkbeheerder Carel Spek en archeoloog Erik Graafstal zijn highlights. De film is in mei nog een aantal keren te zien in Pathé Leidsche Rijn. Check máximapark.nl/film voor de actuele speellijst.

Wist je dat er een wekelijks parkspreekuur is op woensdag tussen 14.00 en 15.00 uur?
Bezoekers en vrijwilligers kunnen dan bij de werkschuur terecht met vragen, ideeën of
meldingen over het park. Meer info: maximapark.nl/activiteit/parkspreekuur-13

Máximapark
Uilenboslaan 1
maximapark.nl
@maximaparknl

Tekst: Kylie Fletcher
Fotografie: Archief Hans den Hartog

Het bericht Máximapark: groene parel van Utrecht verscheen eerst op UTRG magazine.

Wie mij als redacteur van dit magazine een beetje kent, weet dat ik aan ga op klassieke spelletjes: jeu de boules, ping pong, sjoelen. Het ultieme vermaak, als je het mij vraagt. Het ietwat stoffige karakter dat altijd aan die spellen hing, is gelukkig verdwenen met de komst van concepten als JEU de Boules bar. Niets lekkerder dan met een drankje in je hand, goede muziek en fijn gezelschap een avondje spelen. Dus toen ik hoorde dat de eigenaren van JEU met een nieuw concept kwamen, reserveerde ik meteen een tafel voor het openingsweekend.
Midden in het centrum, in een prachtig pand aan de singel, vind je sinds kort The Grand Shuffle. Een geweldige nieuwe aanwinst voor Utrecht waar spel, heerlijke drankjes en goed eten samenkomen. De zaak is geheel ingericht in roaring twenties stijl, wat maakt dat je ook echt een andere wereld instapt zodra je binnenkomt. Denk fluwelen krukken, hoge tafels en gouden details. Dit is een avondje uit in stijl.

Oeh’s en aah’s
Het spel lijkt op het eerste oog simpel. Je neemt plaats aan de hoge elektrische shuffleboardtafel, kiest een van de spellen en schuift je puck in het juiste vak om punten te scoren. Maar zodra je de puck over het board schuift, merk je al snel dat het lastiger is dan je dacht. De pucks glijden over de baan alsof ze van ijs zijn en voor je het weet schuift je tegenstander je weer van de baan af. Als je, net als mijn gezelschap, een beetje fanatiek
bent, gaat het spel gepaard met flink wat ‘oeh’s’ en ‘aah’s’. De score wordt automatisch bijgehouden op het scherm voor je, dus je zit volop in het spel en de tijd vliegt voorbij.
 The Grand Shuffle is zo’n plek waar je net zo makkelijk een date night plant als een avond met vrienden of een uitje met de familie. En als je er dan toch bent, blijf dan vooral even hangen. Bestel een van de signature cocktails, een goed glas wijn en een shared platter of (grand) dinner board, terwijl de pucks over de baan vliegen. Ga je voor een complete avond? Dan raad ik je zeker aan om een van de arrangementen te boeken. Denk aan Sip & Shuffle, waarbij je wordt ontvangen met een glaasje cava voordat het spel begint. Of pak het groots aan met The Grand Experience: een snack board, dinner board, cava én twee uur lang shufflen. Als dat geen succesvolle avond is. Mijn advies? Verzamel je meest fanatieke vrienden en ga het zelf proberen.

The Grand Shuffle
Rijnkade 5
thegrandshuffle.nl
@thegrandshuffle

Tekst: Robin den Besten
Fotografie: Ewald Geerdink

Het bericht The Grand Shuffle verscheen eerst op UTRG magazine.

De 650 leden van de golfclub hebben er misschien niet al te veel van gemerkt. Begin maart zijn de gasketels ontmanteld en is er een duoblok warmtepomp geïnstalleerd op het park. Vanaf dat moment maakt de golfbaan geen gebruik meer van gas als brandstof voor de keuken, de verwarming of andere toepassingen. Het is hiermee de tweede golfbaan in Nederland die geen gas meer nodig heeft. “Als golfbaan zijn we al langer bezig om te verduurzamen”, vertelt directeur Thomas Kahnt. “Zes jaar geleden ontwikkelden we een visie waarbij drie thema’s centraal stonden: sfeer, uitdaging en duurzaamheid. Het eerste aspect gaat over de gastvrijheid, de horeca, de leden onderling. Het tweede heeft betrekking op de baan zelf, de moeilijkheid van de 9-holes parkbaan. En het laatste thema heeft betrekking op de exploitatie. We vinden dat we als golfbaan ook een verantwoordelijkheid hebben. Niet alleen om financieel gezond te zijn, maar ook om onze omgeving zo min mogelijk te belasten. Onze CO2-uitstoot dus zo laag mogelijk te houden. Dat betekende concreet veel onderzoek doen, berekeningen uitvoeren, nadenken over de manieren waarop we dat zouden kunnen bewerkstelligen. Als een van de eerste dingen hebben we zonnepanelen geplaatst. Er liggen in totaal 75 panelen op het dak. We waren al vroeg bezig met deze aanpassingen. Hadden ook als een van de eersten in Nederland een GEO-certificaat. Dit is een internationaal keurmerk dat golfbanen stimuleert om bewust om te gaan met natuur en milieu en maatschappelijk verantwoord te ondernemen.”

‘We voelen ons maatschappelijk

verantwoordelijk’

In de winter weinig nodig
De golfbaan gebruikte gas in de keuken, om het gebouw te verwarmen en om warm water te genereren. Dat is nu niet meer nodig. De warmtepomp zorgt voor een aangename temperatuur, warm water en de kok is elektrisch gaan koken. “Een warmte-terugwin-installatie zorgde al voor een vermindering van het gasverbruik van dertig procent. Dus dat scheelde al. Zo bewogen we ons langzaam richting de warmtepomp. Het voordeel bij een golfbaan is dat de belasting in de winter niet al te groot is. Het aantal operationele uren is minder. Als het donker is of bijvoorbeeld sneeuwt of ijzelt, wordt er niet gegolfd. We hebben de afgelopen jaren ongeveer 150.000 euro geïnvesteerd in deze duurzame oplossingen. Dat is best een bedrag, maar dat zien we ook als noodzakelijk om verantwoord te ondernemen. Op alle vlakken. We verwachten dit bedrag over zes jaar terugverdiend te hebben, gebaseerd op de huidige energieprijzen. Maar nogmaals, we hebben dit niet alleen gedaan om financiële redenen. We vinden ook dat je als onderneming of organisatie je bijdrage moet leveren aan de toekomst. Het draagt ook bij aan het algemene imago van de baan. En dit gedachtegoed wordt zeker ook ondersteund door de leden. We hebben hier bijvoorbeeld ook mensen in dienst en huren bedrijven in die werken met mensen die een afstand hebben tot de arbeidsmarkt. Dat is ook verantwoord ondernemen.”

Geen pesticiden meer
In de toekomst blijft duurzaamheid zeker op de agenda staan bij Golfbaan Kromme Rijn. “Uitbreiding van de hoeveelheid maairobots bijvoorbeeld. Bladblazers op elektriciteit. Helemaal fossielvrij zou natuurlijk een mooi eindpunt zijn, maar dat ligt wat verder in de toekomst. Zelfvoorzienend worden is een interessante gedachte, maar ook niet haalbaar. Pesticidevrij is daarnaast ook een aandachtspunt. De golf federatie sloot hierover een convenant af, waarbij zij de hele sector aanmoedigt om in 2032 helemaal geen chemische bestrijdingsmiddelen meer te gebruiken. Daar zijn we ook hard mee bezig in overleg met het onderhoudsbedrijf. De ecologische ontwikkeling van de baan staat hierbij ook centraal. Neem bijvoorbeeld de grote waterpartij; de vijver. Daar leven graskarpers. Die zorgen ervoor dat er geen rietvorming komt. Maar de aanwezigheid van deze dieren zorgt er ook voor dat er weinig andere organismen tot bloei komen. We zijn nu aan het kijken hoe we dat beter in evenwicht kunnen krijgen. Ook zoeken we een plek voor zwaluwen en ijsvogels. Daarnaast is er een imker actief op het terrein, zodat we ook honing produceren. De horeca helemaal op biologische basis aanbieden, zou ook nog een duurzame keuze voor de toekomst kunnen zijn. De overstap naar biologisch afbreekbare zeep en schoonmaak-
middelen hebben we al gemaakt, maar er is nog genoeg waar we over na kunnen denken. Never a dull moment dus…”

Golfbaan Kromme Rijn
Sportlaan 6, Bunnik
krommerijn.nl
@golfkrommerijn

Tekst: Anneke Gilsing
Fotografie: Marike van Pagée

Het bericht Duurzaamheid bij Golfbaan Kromme Rijn verscheen eerst op UTRG magazine.

Gerard van Buiten heeft een prachtige functie. Hortulanus staat er achter zijn naam. Dit is het Latijnse woord voor tuinman. Gerard stuurt het tuinteam van de Botanische Tuinen Universiteit Utrecht aan. “De mooiste en meest veelzijdige baan van de wereld”, glundert hij. De Botanische Tuinen van Utrecht bevinden zich in het Science Park. Heel veel buitenruimte, met de meest uiteenlopende bomen en planten en natuurlijk ook de tropische kassen. Op dit moment zijn alle planten, bomen en struiken elders ondergebracht, omdat de kassen gesloopt worden en er een nieuw onderkomen gebouwd gaat worden. En die meer voldoet aan de hedendaagse eisen als het gaat om klimaatbeheersing en onderzoeksfaciliteiten. “Dat was een hele operatie”, vertelt Gerard. “We hebben natuurlijk een levende collectie. Ruim 3000 planten uitgraven en veilig verplaatsen is niet niks. Meer dan 20 vrachtauto’s zijn volgeladen in december en januari. Sommige planten zijn echt zeldzaam en komen in het wild bijna of helemaal niet meer voor. Unieke exemplaren die vanuit zaad, bijvoorbeeld meegebracht door een onderzoeker uit de vorige eeuw, hier in de kas groot geworden zijn. En de honderden gifkikkers die hier leefden hebben we met een groep vrijwilligers gevangen en elders een nieuw plekje gegeven. Ik schat dat ruim negentig procent van de planten het gaat overleven en over een paar jaar in de nieuwe kassen weer te zien zal zijn.”

Plakjes gerooide boom
Er is dus veel verkast, verhuisd en verplaatst de laatste tijd in de Tuinen. Wat nog wel in een kast bewaard wordt, zijn verschillende houtsamples. Dit zijn plakjes van gerooide of gesnoeide struiken of bomen die in de kassen groeiden. Bijzondere tropische exemplaren die in Nederland normaal gesproken niet voorkomen. Gerard: “Je moet je voorstellen dat er in de negentiende eeuw een ontdekkingsreiziger een tocht maakte ergens in Zuid Amerika. Om de sponsors in Nederland tevreden te houden, moest hij verslag doen van wat hij tegenkwam aan flora en fauna. Vaak maakte hij dan een herbarium. Blaadjes, bloemen en zaden werden gedroogd en tussen papier platgedrukt om later thuis te kunnen laten zien en de prenten te verkopen op een veiling. Zo ontstonden herbaria. Ons herbariummateriaal, gerelateerd aan onze plantencollectie, en de houtsamples stammen uit de jaren ‘60 t/m ‘90 uit de 20e eeuw. Dat ging er soms echt primitief aan toe. In de natte jungle werd er bij een gammel droogkacheltje geprobeerd om unieke planten te bewaren en mee naar huis te nemen. Dit is nog steeds de keiharde praktijk. Uit het DNA van die gedroogde planten kan je een eeuw later toch nog heel veel informatie halen.

Bijzondere verzamelingen
De Botanische Tuinen in Utrecht zijn internationaal bekend bij wetenschappers, docenten en plantenliefhebbers. Als bijzondere bomen gesnoeid of geveld worden is het voor de universiteit belangrijk dat er nog een stukje boom bewaard blijft. “Zeker van die soorten die in het wild zijn verzameld en hier opgekweekt. Met zo’n sample hebben we dan, samen met het oorspronkelijke herbariummateriaal, de locatiegegevens, eventuele zaden, foto’s en stek een heel volledig beeld van het materiaal. Al jaren hebben we contact met een internationale groep verzamelaars die graag houtsamples van ons snoeihout willen hebben. Ze maken een collectie van bijvoorbeeld speciale boomsoorten of -families. Of flora uit een bepaald werelddeel. Toen we hier gingen verhuizen hebben we hen ook benaderd. Veel bomen en struiken hebben we gesnoeid voor ze vertrokken naar hun tijdelijke onderkomen. Er was dus heel veel bijzonder hout voorhanden. Wij hebben daar zelf natuurlijk samples van gemaakt, en de verzamelaars zijn ook komen uitzoeken. Het blijkt een kleine en selecte groep internationale fanatieke liefhebbers te zijn die geïnteresseerd is in deze stukjes hout. Heel bijzonder.”

Lianen groeien naar het licht
Gerard: “Er is veel te zien aan hout. Het is eigenlijk een soort vingerafdruk. Elke soort ziet er anders uit als je de stam doorsnijdt. Jaarringen, mergstralen; het zegt allemaal iets over de manier waarop de plant groeit. Neem nou de lianen, daar hebben we veel samples van. Die hebben een gelobde stamopbouw. Dat is een houtachtige maar flexibele stam, omdat lianen zich om een andere stam slingeren en dus beweeglijk moeten zijn. Ze beconcurreren elkaar in de tropen op licht en klimmen dus naar de zon. Bovenin moeten ze kunnen meebewegen met de wind. De houtsample van de Tetrastigma voinierianum op de foto is daar ook een voorbeeld van. Deze exotische Kastanjedruif is een unieke klimplant uit de tropische regenwouden van Azië en Noord-Australië. Deze plant, die familie is van de druif, kenmerkt zich door zijn spiraalvormige tentakels en forse, behaarde bladeren die doen denken aan een kastanje. En de houtsample die we in ons depot bewaren is prachtig met de bijzondere tekening die veel zegt over deze specifieke tropische druif in onze kas.”

De Botanische Tuinen van de Universiteit Utrecht
Het is de grootste academische tuin van Nederland met een oppervlakte van 10 hectare. Het groene museum heeft een levende collectie van ruim 10.000 plantensoorten van over de hele wereld. De Tuinen, waaronder de tropische kassen, zijn een levende onderzoeks- en onderwijslocatie van de Universiteit Utrecht. Om essentieel onderzoek te blijven doen naar onder andere biodiversiteit en om de tropische plantencollectie uit Midden- en Zuid-Amerika te behouden, zijn nieuwe kassen onmisbaar. Vanwege de verbouwing zijn de kassen voor langere tijd gesloten. De rest van de Botanische Tuinen is vanaf 1 maart weer
geopend voor publiek.

De Botanische Tuinen
Budapestlaan 17
uu.nl/botanischetuinen

Tekst: Anneke Gilsing
Fotografie: Marike van Pagée

Het bericht Uit het depot: Botanische Tuinen verscheen eerst op UTRG magazine.

Schweigman& maakt voorstellingen die je niet zomaar vergeet. Er is geen gesproken tekst en geen verhaal in de traditionele zin, maar een totaalervaring waarbij het lichaam het vertrekpunt is. “We zitten op de grens van theater en dans,” vertelt Boukje. “Het gaat echt over de beleving van de mens en het lichaam. Hoe beleeft die de wereld om zich heen?” Voor ‘Klei’ werkt ze samen met beeldend kunstenaar Zoro Feigl en geluidskunstenaar Gemma Luz Bosch. Tijdens de voorstelling gaan drie spelers en twee muzikanten de confrontatie aan met klei als materiaal. “Ze worden uiteindelijk zelf klei. Er is zoveel ruis in deze tijd, waar zijn we allemaal mee bezig? We zijn gewoon mensen op aarde. Je wordt geboren in een lichaam. Ik voelde de behoefte om helemaal terug te gaan naar die essentie, en klei is waanzinnig daarvoor.” Het maakproces begon anderhalf jaar geleden met een eerste proef in het EKWC, een keramisch onderzoekscentrum in Brabant. “Ik weet nu ineens alles over klei. Het is zwaar, traag, weerbarstig. Maar ook dragend en vol potentie. Je kan het niet afdingen. Het onthaast je. Er zit een veld van zindering in, van groeikracht. Soms geef je je over aan de klei, soms ga je er tegenin. De strijd die de spelers leveren, herken je als mens. Omdat het zo’n basaal materiaal is, zit er zoveel associatie in.”

Een landschap dat leeft
Het kleilandschap in de voorstelling is geen decor op de achtergrond. Het ademt, beweegt en reageert. “Zoro laat het kleilandschap trillen, vollopen, bulderen. Je kan bijna de spatters op je gezicht voelen als je ernaar kijkt.” Het geluid is even wezenlijk als het beeld. Geluidskunstenaar Gemma Luz Bosch doet al jaren onderzoek naar de klanken van klei en maakte speciaal voor deze voorstelling keramische instrumenten. “De gebakken klei maakt hoge geluiden, gecombineerd met het geluid van water. Het wordt bespeeld door slagwerkers van HIIIT. De klanken komen volledig voort uit het materiaal zelf.”

De rivierklei is afkomstig van de Maas uit gebieden die worden uitgegraven. “Als we klaar zijn met spelen, wordt de klei gebruikt voor dakpannen. Een duurzame oplossing dus.” Maar het werken met tien ton klei brengt ook uitdagingen mee. “Klei droogt uit. We hebben daarom ook een kleimeester nodig. Het moet worden omgespit en we moeten aan klimaatbeheersing doen. Het is veel ingewikkelder dan we dachten. Maar dat is ook precies wat ik mooi vind aan dit werk: het onmogelijke mogelijk maken.”

Voor de nieuwsgierige mens
Dat de voorstelling niet gewoon in het theater plaatsvindt, is geen toeval. Boukje zocht bewust naar een plek die iets met je doet, nog voordat je binnen bent. “Ik wilde de stedelijke mens in contact brengen met iets natuurlijks. Steck ligt aan de rand van de stad, vlakbij de snelweg en het groen. Een soort grappige, groene oase. Je ontdekt een plekje in de stad dat je misschien nog niet kende. Dat vind ik prachtig. En aan het begin van het maakproces heb ik gezegd: Als we de klei trouw willen zijn, kan deze voorstelling niet in het theater.” Voor wie is deze voorstelling? “Je moet geen musical verwachten. Maar het is een voorstelling voor iedereen, in ieder geval voor de nieuwsgierige mens. Dit vind je niet zomaar op de bank, voor de tv of in het theater.” Ze grinnikt. “Willen we niet allemaal dat soort driedimensionale ervaringen meemaken?”

KLEI
9 mei t/m 27 juni nop het terrein van Steck
Schweigman.org
@schweigman_

Tekst: Kylie Fletcher
Fotografie: Schweigman&/ Maarten Mooijman (portret)

Het bericht Geef je over aan 10 ton klei verscheen eerst op UTRG magazine.