Het allereerste ‘A Flight To Lowlands Paradise’ festival komt terug naar haar geboortegrond: Koninklijke Jaarbeurs. Met het festival ‘The Flight Revisited’, op zaterdag 30 augustus 2025, herleeft de evenementenlocatie de legendarische editie van 1967. In ons stadsie vond namelijk de allereerste A Flight to Lowlands Paradise plaats. Aanleiding voor dit revival-festival is het boek ‘Van Flight naar Lowlands’ dat begin augustus uitkomt. Hoog tijd voor een trip down memory lane met auteur Patrick Bakkenes en Ad Korver en Rob Staats, bandleden van de Utrechtse band The Caverns, destijds bezoekers, en in augustus met hun band onderdeel van het festival.
Ja, je leest het goed. De eerste editie van Lowlands vond hier in Utrecht plaats. De tweede, in 1968, overigens ook. Wat begint als een idealistisch popfestival, bedacht door kunstenaar Bunk Bessels en georganiseerd door de Utrechtse tegencultuur, groeit uit tot een mijlpaal in de Nederlandse muziekgeschiedenis. Met ruim achtduizend bezoekers en een sfeer van vrijheid, poëzie en psychedelica was de eerste ‘Flight’ een daverend succes.
(Tekst gaat verder onder de foto)
Van Flight naar Lowlands
Aanleiding voor dit unieke festival is dus de lancering van het boek: ‘Van Flight naar Lowlands’ van auteur Patrick Bakkenes. Hier duikt hij in het verhaal van twee van de allereerste Nederlandse (pop)festivals in onze Jaarbeurs. Op basis van tientallen interviews, foto’s en uniek archiefmateriaal brengt het boek de opkomst van een nieuwe generatie muziekliefhebbers, vrijdenkers en culturele vernieuwers tot leven en hun blijvende invloed op de Nederlandse festivalcultuur.
Patrick komt op het idee voor dit boek tijdens het schrijven van zijn vorige boek, Kantelaars van de Sixties, over culturele veranderingen in de jaren zestig. Daarvoor spreekt hij onder meer met Bunk Bessels. “Hij was de bedenker en stond aan de wieg van de ‘Flights’. Een super interessant onderwerp, waar nog niet veel over geschreven was. Alleen een paar artikelen die niet helemaal klopten.” Tijdens zijn researchtraject spreekt Patrick met veel verschillende bronnen. En al snel ontstaat niet alleen het idee voor een boek, maar voor iets groters. Langzaam groeit het idee voor een tentoonstelling bij TivoliVredenburg, een presentatie bij de Kargadoor en een festival in de Jaarbeurs: “Toen ik met het plan bij de mensen van Jaarbeurs kwam, waren ze gelijk enthousiast.”
The Flight Revisited komt er dus aan, eind augustus. Maar hoe waren die eerste twee ‘flights’, in 1967 en 1968? Patrick legt uit: “De organisatie van die eerste Flight was revolutionair. Het werd opgezet door de Utrechtse tegencultuur. Studenten, losbollen, provo’s – actiegroep Volte – in een nog redelijk slaperige stad waar ineens van alles gebeurde. Ze waren gewoon een stel rotjochies in de ogen van het establishment, maar de Kargadoor ging er (financieel) achter staan en gaf legitimiteit. Bij Hai in the Rai, het allereerste popfestival, dat kort voor de ‘Flight’ plaatsvond in Amsterdam, kwam het idee vanuit de gemeente zelf. Hier in Utrecht begon het heel anders: vanuit de scène.”
De eerste twee edities van ‘The Flight to Lowlands Paradise’ hebben veel betekent voor de Nederlandse (pop)muziek en festivalwereld. Met name de eerste editie was een belangrijke inspiratiebron voor anderen die vergelijkbare evenementen wilden organiseren, durft Patrick wel te stellen. Maar ook voor Utrecht heeft het veel gedaan. “Als die ‘Flights’ er niet geweest waren… was TivoliVredenburg er dan in de huidige vorm geweest? Ik weet het niet, het idee om het pand aan de Oudegracht te kraken kwam deels voort uit dezelfde scène.”
Van bezoeker naar het podium
Patrick werkte bijna zes jaar aan het boek. “Ik vond het belangrijk om dit goed vast te leggen; vooral nu de betrokken mensen nog in leven zijn. Ik heb meer dan 40 mensen geïnterviewd: van de harde kern van Volte tot bezoekers, journalisten en jongerenwerkers.” Ad en Rob waren destijds jonge bezoekers en tegenwoordig al meer dan 50 jaar zelf muzikanten als onderdeel van de band ‘The Caverns’. Rob herinnert zich die eerste editie in 1967 nog levendig. Hij was achttien. “Het was niet overweldigend druk, of aangekleed, eerder kaal en koud. Je kwam in een grote hal terecht met 8000 à 9000 man. Er speelden heel veel Utrechtse bands zoals Robert Long met Unit Gloria, Truce. Toen ik binnenkwam zag ik een heel hoog podium; dat deed een beetje ongezellig aan. Een wit, vierkant, lelijk ding.”
Bandgenoot Ad was bij de tweede editie in 1968: “Je brak je nek bijna als je naar boven keek. Voor een heleboel bands waren de lichten te fel afgesteld, die waren in ‘t wilde weg aan het spelen. Het publiek zagen ze niet. Ik was destijds zo’n Jezusfiguur, heel erg ruig,” grinnikt hij. “Pretty Things was er en Pink Floyd met de oude bezetting. En toen zou Jimi Hendrix komen…” Zijn gezicht betrekt. “Toen brak de pleuris uit. Knokken daarzo. Hendrix kwam namelijk niet en Jeff Beck ook niet. Allemaal fans die vanuit het hele land en buitenland kwamen, juist omdat ze die wilden zien.” Patrick knikt: “Het was voor iedereen een enorme domper. En het was ook een van de redenen om geen derde ‘Flight’ meer te doen.”
Vogels
Ondanks de tegenslagen was de sfeer bijzonder. “Het was spannend omdat het nieuw was,” zegt Rob. “Die verschillende kunstvormen die samenkwamen… het was meer dan alleen naar een band kijken met bier.” Ad knikt instemmend. “Sharing is caring, dat was het credo. Er was een heel belangrijk verschil met hoe het tegenwoordig gaat: het was nog sociaal. Ik had een leren jas en laarzen aan en een heupflesje cognac op zak. Dat flesje ging rond en dan dronk iedereen mee.” Rob voegt toe: “De eerste ‘Flight’ kende geen verboden. Lekker los en vrij. We noemden elkaar vogels; iedereen was zo vrij als een vogel. Peace, love and happiness.” Die sfeer mis je nu wel een beetje, denken ze. “Dat is een beetje weg en dat mag wel weer terugkomen,” zegt Ad. “Maar natuurlijk was het ook toen niet zaligmakend; de arbeidersjeugd liep er ook rond, die mensen gewoon op hun oog stompten. Uit het niks.”
Oud en nieuw talent
Op 30 augustus transformeert Jaarbeurs voor een dag opnieuw tot festivalterrein. “Het is een mini-festival met een podium en sideshows,” vertelt Patrick enthousiast. “Mijn boek is er te krijgen, maar je kunt ook limited edition herdrukken van de festival posters van ‘67 en ‘68 kopen. Het is een unieke herbeleving van wat er in de jaren zestig gebeurde. Je kunt een klein beetje van die sfeer proeven van toen, die ontsnapping. De optredens zijn een combinatie van jong talent in lijn met wat er toen te zien was. Maar ook een aantal veteranen uit die tijd, zoals The Caverns, inclusief Ad en Rob, treden op en de Haagse progrockband Supersister, die er in 1968 ook bij was. Nieuw talent in oude sfeer en oud talent in nieuwe sfeer. Heel eerlijk, het is echt iets unieks. Als muziekliefhebber wil je dit niet missen. Waarom zou je hier geen kaartje voor kopen?”
Ad en Rob zijn deze editie in Jaarbeurs geen bezoeker, maar staan zelf op het podium, met hun band The Caverns. Deze Rhythm and Blues-band bestaat al meer dan 50 jaar, sinds 1963. “We repeteren nog elke week, slaan bijna nooit over,” zegt Ad trots. “Natuurlijk is dit optreden extra speciaal, we gaan terug naar ‘toen’. Maar voor een muzikant is denk ik elk optreden speciaal. We spelen weleens voor mensen in een verzorgingshuis en ook dan krijg ik kippenvel.” Maar ook een band als The Caverns gaat met de tijd mee: zo hebben ze nu ook een vrouwelijke bassist. “Paula is zo goed, ze kan alles. Ze is een multitalent, we zijn er heel blij mee. Vroeger kon dat echt niet. Een vrouwelijke muzikant,” vertelt Rob. “Mooi hè, emancipatie.”
Benieuwd naar het hele verhaal rondom de totstandkoming van de ‘Flights’ in onze Jaarbeurs? Het boek ‘Van Flight naar Lowlands’ verschijnt op 15 augustus, gevolgd door boekpresentaties tijdens het Lowlands festival in Biddinghuizen en in het Utrechtse Kargadoor. Daarnaast is er van 22 augustus tot en met 14 september een speciale, gratis toegankelijke tentoonstelling over de festivals te bezoeken in TivoliVredenburg. Meer info via: theflightrevisited.nl.
Tekst: Kylie Fletcher
The Flight Revisited vindt plaats op zaterdag 30 augustus, van 13:00 tot 21:00 uur. Locatie: Jaarbeurs Utrecht, binnen en voor restaurant Speys.
Kaartjes koop je hier.
