Toen Mariska Bijsterbosch (37) tijdens haar stage in Namibië een baan aangeboden kreeg wees ze deze af. Ze stond immers aan de start van haar nieuwe rol, als hoofd pandaverzorger bij Ouwehands Dierenpark. Volgens een vriendin was ‘nee’ zeggen tegen werken met Dr. Ulf Tubbesing echter het stomste wat ze kon doen. Mariska besloot de gok te wagen en haar leven om te gooien. “Ik ben mijn vriendin nog elke dag dankbaar.”
“Naast een neushoorn lopen blijft indruk maken”
De liefde voor dieren zat er bij de in Zeist geboren en getogen Mariska altijd al in. Na de opleiding tot dierenartsassistente in Barneveld kwam ze erachter dat ze graag wilde werken met wild. Een studie ‘Wildlife Management’ in Leeuwarden volgde. In Ouwehands Dierenpark belandde ze op de Afrika-afdeling, waar ze zeven jaar heeft gewerkt. Tijdens een stage via de universiteit bij het Cheetah Conservation Fund in Namibië groeide de liefde voor het land. “Het beviel me daar zo goed. Ik heb veel contacten opgedaan en begon te bedenken dat ik er misschien wel wilde blijven.” Werken in het veld in Afrika is niet makkelijk. “Er worden hele hoge eisen gesteld, ook als dat soms in onze ogen niet nodig is. Je hebt voor veel banen een PhD nodig.” Mariska volgde een Master Forest and Nature Conservation aan de universiteit in Wageningen.
“Tijdens alle stages en thesissen die volgden zorgde ik er altijd voor dat ik in Namibië belandde. Ik heb mijn laatste stage bij het Rhino Momma Project gedaan. Ulf Tubbesing kwam daar om de neushoorns te onthoornen. Dat was zo bijzonder om mee te maken. De dieren werden door hem gedart vanuit de helikopter, en ik stond dan ineens naast dat gigantische dier dat onder sedatie was. Dat gevoel was onbeschrijflijk.”
Adrenaline
De samenwerking met dokter Tubbesing klikte en hij bood haar een baan aan. “Ik had net promotie gemaakt binnen Ouwehands en zou over een paar maanden panda’s mogen gaan ophalen in China. Dus ik sloeg het af. Maar mijn vriendin uit Namibië verklaarde me voor gek. ‘Je mag die baan niet afwijzen, je bent echt gek als je dat doet.’ Dat gesprek is inmiddels negen jaar geleden maar ik ben nog elke dag dankbaar dat ze me heeft overtuigd.”
Het leven van Mariska in Namibië is onvoorspelbaar en vol adrenaline. “De organisatie waar ik voor werk, en inmiddels ook deels eigenaar van ben, Wildlife Vets Namibia, houdt zich bezig met wildbeheer voor boeren in Namibië.” Heel veel van het land in Namibië is van lokale boeren. En daar leeft groot wild. “Wij gaan waar we nodig zijn. Veel van ons werk is management werk. Als ergens een hek omheen staat, moet je het managen. We kunnen opgeroepen worden omdat er een dier gewond is, maar het kan ook zijn omdat jonge mannetjes verplaatst moeten worden. Als er ergens teveel dieren zijn, moet je ze verplaatsen. Maar we worden ook ingezet voor het onthoornen van neushoorns of het opzetten van onderzoeksprojecten.” Wildlife Vets Namibia werkt met alle diersoorten en door het hele land, met zelfs uitstapjes naar Angola en Democratische Republiek van Congo (DRC).
“Namibië is zo groots en weids opgezet. Het kan zijn dat we zes uur moeten rijden voor een klus. Een sociaal leven opbouwen is dus wel een uitdaging. Wanneer ik iets leuks plan met iemand worden we altijd opgeroepen.”
APK voor dieren
De rush van haar werk gaat volgens Mariska nooit vervelen. “Ulf en ik zijn een team van twee, hij is de dierenarts, ik ben Wildlife para-professional. Daarnaast hebben we drie mannen die ons ondersteunen. Want een olifant verplaatsen kan niet met zijn tweeën.” De dierenarts dart een dier vanaf de grond of vanuit de helikopter en Mariska staat achterop een open jeep om achter het dier in kwestie aan te racen. “Je kunt niet beschrijven hoe dat voelt. Namibië is zo machtig, de grote open landschappen. Je gaat in een hoge snelheid achter het dier aan, dwars door het landschap heen, om er meteen bij te zijn als hij neerzakt.” Mariska is ervoor verantwoordelijk dat het goed gaat met het dier. “Hydratatie, vitaminen, anti-teken behandeling. Ik monitor ze, een soort APK voor dieren. En dan ben ik degene die ze wakker mag maken. Ik zorg dan dat ze wel al zelf kunnen lopen, maar nog te suf zijn om te vluchten. Dan loop je ineens naast een wilde neushoorn om hem te begeleiden naar een krat om in vervoerd te worden. Dat blijft magisch.”
“Ook al werk je twee klussen achter elkaar met dezelfde diersoort, ze reageren altijd anders. En het werken met dokter Ulf is fantastisch. Hij is echt een oude rot in het vak, die man is een wandelende encyclopedie. Dat is te gek.” Naast het behandelen en verplaatsen van dieren houden Ulf en Mariska zich ook bezig met het adviseren van boeren en het opzetten van grote projecten. “We zijn sinds vorig jaar bezig met een project voor het herintroduceren van olifanten in Angola. Die leven daar in sommige gebieden niet meer waardoor die plekken enorm overgroeid zijn. Vroeger liepen er grote herbivoren om de natuur in check te houden, maar hele stukken zijn overwoekerd, er groeit geen gras meer. Hier in Namibië hebben we teveel olifanten, dus wij zien een win-win situatie. Je kunt je voorstellen dat een kudde olifanten verplaatsen een gigantisch project is. Daar heb je een enorm team voor nodig, en de hele logistiek is heel kostbaar. Daar komt een hoop donorgeld bij kijken en de mensen in Angola moeten het ook willen. Daar hebben we een lange adem voor nodig maar we hopen het dit jaar te realiseren.”
Hoe de toekomst voor Mariska eruit ziet? “Iedere twee jaar is het weer met geknepen billen hopen dat mijn visum wordt verlengd. Maar ik zie mezelf hier niet meer snel weggaan. Ik vind mijn functie zoals hij is te gek. Ik heb wel genoeg gestudeerd in mijn leven, dus ik hoef niet verder te groeien. Ik mis soms het sociale leven, en de aansluiting met vriendinnen in Nederland. Onze realiteiten liggen best ver van elkaar af. Ik bouw geen pensioen op in Nederland dus als ik ooit terug wil, kom ik echt wel voor uitdagingen te staan. Maar dat is geen reden voor mij om een andere keus te maken. Ik heb een huisje net buiten Windhoek. Dichtbij de stad genoeg voor een boodschap, maar toch lekker buiten, in de rust. Er lopen zo af en toe wrattenzwijnen en kudu’s in mijn achtertuin, dat zou ik voor geen goud meer willen ruilen.”
Benieuwd naar het werk van Mariska?
wildlifevetsnamibia.com
@wildlife_vets_namibia
Tekst: Sanne Dijkgraaf
Fotografie: Sophie Bijsterbosch
